Παιδικά ενθυμήματα

Δεκανέας Αθανάσιος Β Λογοθέτης
Ιούλιος 1974 / Κύπρος

Το τηλεγράφημα στα τρεμάμενα χέρια της μάνας...
 -Ζει! είναι καλά!
 Δάκρυα χαράς στα μάτια αλλά το πρόσωπό της γερασμένο μέσα σε λίγες μέρες.
 Σαράντα δύο χρόνια μετά θυμάμαι καθαρά εκείνη τη στιγμή...εκείνες τις ώρες!

( Όταν η ιστορία συνδέει τα μεγάλα γεγονότα της με  βιώματα και οικογενειακές μνήμες)

Διαβάστε περισσότερα...

29 Μαΐου 1453

Kωνσταντῖνος ΙΑ' Δραγάσης Παλαιολόγος 

(8 Φεβρουαρίου 1405 - 29 Μαΐου 1453) 

Ο τελευταίος βασιλεύων Βυζαντινός αυτοκράτορας

 Εθνομάρτυρας και Θρύλος

Διαβάστε περισσότερα...

Καλάβρυτα 13 Δεκεμβρίου 1943

Το μνημείο των πεσόντων

Συμπληρώνονται σήμερα 69 χρόνια από εκείνο το χειμωνιάτικο μεσημέρι της σφαγής των Καλαβρύτων,  όπου  με συνεχείς ριπές, γερμανικά πολυβόλα  γάζωσαν περί τους πεντακόσιους Καλαβρυτινούς...

Αιωνία τους η μνήμη!

Διαβάστε περισσότερα...

Το δίκαιο του να συναθροιζόμεθα

Με αφορμή αυτό

Ρήγας Φερραίος (1757-1798)

 «Το δίκαιο του να φανερώνουμε τη γνώμη μας και τους συλλογισμούς μας, τόσο με την τυπογραφία όσο και με άλλον τρόπο ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΝΑ ΣΥΝΑΘΡΟΙΖOΜEΘΑ ΕΙΡΗΝΙΚΑ, η ελευθερία κάθε είδους θρησκείας, Χριστιανισμού, Τουρκισμού, Ιουδαϊσμού και τα λοιπά δεν είναι εμποδισμένα στην παρούσα διοίκηση.

 Όταν εμποδίζονται αυτά τα δίκαια είναι φανερόν, πως προέρχεται αυτό από τυραννίαν ή πως είναι ακόμα ενθύμηση του εξοστρακισθέντος δεσποτισμού, όπου απεδιώξαμεν.»

Άρθρο 7 του Συνταγματικού Σχεδιάσματος του Ρήγα Φερραίου

Διαβάστε περισσότερα...

100 χρόνια σε 10 λεπτά

Διαβάστε περισσότερα...

Ο Λάκης Σάντας στο 1 Δ.Σ Ψυχικού

Για την επίσκεψη του Λάκη Σάντα στο 1 Δ.Σ Ψυχικού γράψαμε το Νοέμβρη. Σήμερα ο Δ/ντής του Σχολείου,Παναγιώτης Κακουλίδης, ανέβασε σχετικό βιντεάκι στο youtube.

Η Ιστορία, ζώσα και ενεργός, εμπνέει και οδηγεί...



Διαβάστε περισσότερα...

Σχολείο χωρίς σύνορα

Η νεοελληνική κουλτούρα και οι µεταρρυθµίσεις στην εκπαίδευση

ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΛΙΑΚΟΥ

Η συζήτηση για τις εκπαιδευτικές µεταρρυθµίσεις έχει πάρει µια τροπή οργανωτική και τεχνοκρατική. Εκείνο που δεν συζητούµε είναι το περιεχόµενο, οι κατευθύνσεις, τα ζητήµατα παιδείας – και µάλιστα ανθρωπιστικής παιδείας. Η ανθρωπιστική παιδεία κυριαρχείται ακόµη από συντηρητικές απόψεις που εγκαθιδρύθηκαν στην Ελλάδα τον 19ο αιώνα και οι οποίες, παρά την κριτική που δέχτηκαν (από τον καιρό των δηµοτικιστών και του Δελµούζου), συνεχίζουν να κυριαρχούν και να αναπαράγονται....

Τα σύγχρονα παιδιά, από τη στιγµή που θα γεννηθούν, βρίσκονται και µεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον οπτικού πολιτισµού που αναπαράγεται συνεχώς, επειδή ο πολιτισµός αυτός είναι και ψηφιακός. Αν σκοπός του σχολείου είναι να εξοικειώνει τα παιδιά µε την ανάγνωση, δηλαδή µε όλο εκείνο το πλέγµα που σηµαίνει κατανόηση και κριτική του πολιτισµού, τότε το ελληνικό σχολείο έχει χάσει, γιατί έχει µείνει στην εποχή του Γουτεµβέργιου. Μαθαίνουµε για να κατανοούµε κείµενα, όχι εικόνες. Ακόµη και αν χρησιµοποιούνται ηλεκτρονικά µέσα, χρησιµοποιούνται υποστηρικτικά, δεν έχουν αλλάξει τον χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Και στις δύο βαθµίδες τα παιδιά υποτίθεται ότι µαθαίνουν πώς να διαβάζουν και να κατανοούν λογοτεχνία, αλλά δεν γνωρίζουν καν τι σηµαίνει «µαθαίνω να διαβάζω, να κατανοώ και να απολαµβάνω» µια ταινία ή ένα ντοκιµαντέρ.

Το σχολείο δεν αγγίζει καν, γιατί δεν ξέρει πώς να το κάνει, την πλοήγηση στους ωκεανούς της ψηφιακής εικόνας στο Διαδίκτυο και στην τηλεόραση. Μια εκπαίδευση, προσδεδεµένη στο καράβι του ουµανισµού του 19ου αιώνα, προσπερνά το περιβάλλον του εικονικού πολιτισµού παραµένοντας αδιάφορη, σαν τον Οδυσσέα στο τραγούδι των Σειρήνων. Το σχολείο είναι τεχνοφοβικό και αναπτύσσεται ερήµην της κοινωνίας.

Μια κεντρική φιγούρα στο σχολείο αλλά και στη νεοελληνική κουλτούρα είναι ο φιλόλογος. Αλλά τι είναι ένας φιλόλογος; Σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή γλώσσα σηµαίνει τον ειδικό που ασχολείται µε τα κλασικά κείµενα, που τα αποκαθιστά, γράφει κριτικά υποµνήµατα κ.λπ. Τι είναι όµως ένας φιλόλογος στην Ελλάδα; Είναι η ενσάρκωση της εθνικής επιστήµης.

Της ελληνικής εθνικής επιστήµης στη διαχρονικότητά της. Διδάσκει Φιλολογία, από τον Οµηρο έως τον Ελύτη, και Ιστορία, πάλι από την αρχαϊκή εποχή έως τον 20ό αιώνα. Ο σύγχρονος πολιτισµός – Δύσης και Ανατολής – είναι ξένος προς το σχολείο. Οι µεγάλοι συγγραφείς που δηµιούργησαν τον δυτικό κανόνα πολιτισµού αγνοούνται. Μπορεί να βλέπουµε στο θέατρο Σαίξπηρ και Μπρεχτ, µπορεί να διαβάζουµε Βιρτζίνια Γουλφ και Γκίντερ Γκρας και Μπόρχες και Κούντερα, µπορεί να απολαµβάνουµε τη λογοτεχνία πάνω και πέρα από σύνορα, αλλά το σχολείο µένει εκεί, σταθερός φρουρός της ελληνικότητας.

Και βέβαια οι φιλόλογοι διαµορφώνονται στις Φιλοσοφικές Σχολές των πανεπιστηµίων, τους ναούς µιας ιδιόµορφης ελληνικής επιστήµης, το πρόβληµα των οποίων είχε διαγνώσει πριν από το 1940 ο Δελµούζος όταν έγραφε:

«Ο σκοπός της σχολής αυτής σ’ έναν τόπο είναι µεγάλος και η σηµασία της για τη ζωή του ακόµη µεγαλύτερη. Γιατί δεν τον πετυχαίνει; Ολη η σχολή και το έργο της προβάλλει σαν ένα από τα πιο βασικά προβλήµατα του πολιτισµού µας » (Αλ. Δελµούζος, «Το πρόβληµα της Φιλοσοφικής Σχολής», 1944).

Αλλεπάλληλες µεταρρυθµίσεις στα πανεπιστήµια δεν αγγίζουν αυτόν τον πυρήνα οργάνωσης των σπουδών, ο οποίος παίζει κεντρικό ρόλο στη δι αµόρφωση της νεοελληνικής κουλτούρας γιατί διαµορφώνει τους δασκάλους και τους καθηγητές. Δεν αγγίζουν τον πυρήνα ενός θεσµού που στάθηκε πάντοτε εχθρικός σε οποιαδήποτε προοδευτική µεταρρύθµιση στην εκπαίδευση, που εξουδετέρωσε και τις όποιες φωτισµένες φυσιογνωµίες πέρασαν από αυτόν, που συνεχίζει να αναπαράγει µια στενή συντεχνιακή αντίληψη στην οποία θυσιάζεται το µείζον στο έλασσον.

Συνήθως, ο κόσµος της κουλτούρας, της λογοτεχνίας και της τέχνης συζητά για τους προβληµατισµούς της νεοελληνικής κουλτούρας ερήµην των εκπαιδευτικών θεσµών ή θεωρεί ότι πράγµατα που συµβαίνουν εκεί αφορούν στενό κύκλο. Λάθος µεγάλο. Αν χρειαζόµαστε µια µεταρρύθµιση της παιδείας σήµερα, δεν είναι για να εξαντλούµαστε σε συζητήσεις για τα εσωτερικά ή τα εξωτερικά συµβούλια. Και µε τα µεν και µε τα δε ο ιδεολογικός συντηρητισµός και η αδράνεια θα βρουν τρόπο να βολευτούν. Αν χρειαζόµαστε µια µεταρρύθµιση σήµερα, δεν είναι για να κοιτάµε µονόπαντα προς την τεχνολογία, αδιαφορώντας για τις κοινωνικές και ανθρωπιστικές σπουδές. Εποµένως, πρέπει να πιάσουµε τις δυο άκρες του νήµατος. Αδιαφορώντας για τα µεγάλα ζητήµατα της νεοελληνικής κουλτούρας, δεν µπορούµε να κάνουµε µεταρρυθµίσεις στην εκπαίδευση. Αδιαφορώντας για το περιεχόµενο των µεταρρυθµίσεων στην εκπαίδευση, οι συζητήσεις για τους προσανατολισµούς της νεοελληνικής κουλτούρας είναι στον αέρα. Αυτό ήταν κάτι που οι εκπαιδευτικοί µεταρρυθµιστές του δηµοτικισµού το είχαν καταλάβει και γι’ αυτό έδιναν µάχες και µέσα και έξω από τους θεσµούς (και είχαν πληρώσει βέβαια γι’ αυτό).

ο Αντώνης λιάκος είναι καθηγητής ιστορίας στο πανεπιστήµιο Αθηνών Διαβάστε περισσότερα...

Πέτρινα Χρόνια!

Το καλοκαίρι του 1949 η Ευρυδίκη Τσουλουχά, εργάτρια από τη Νέα Χώρα- ένα χωριό της περιοχής Καστρίου Αρκαδίας- ετοιμάζεται για θέρο στη Τεγέα.

Απαραίτητο έγγραφο για το μακρινό αυτό ταξίδι των ... 15 χιλιομέτρων!!! η δεκαπενθήμερος Άδεια Ταξειδίου που τις χορηγεί ο Σταθμός της Ελληνικής Βασιλικής Χωροφυλακής Αγίου Νικολάου/Καστρί.

Η Ευρυδίκη υποχρεούται να θεωρήσει το παρόν έγγραφο σε στρατιωτικήν ή αστυνομικήν αρχήν της Τεγέας και άμα τη επιστροφή της, υποχρεούται, όπως παραδώσει τούτον εις την Ελληνικήν Χωροφυλακήν.

Και το σημαντικότερον: Η Ευρυδίκη «τυγχάνει φιλόνομος και δεν είναι ύποπτος»

Ιστορικό ντοκουμέντο από την εποχή του εμφυλίου που δίχασε για δεκαετίες τους Έλληνες και χρειάστηκε να περάσει περισσότερο από μισός αιώνας για να κλείσουν – ας ελπίσουμε για πάντα- οι πληγές του.

Διαβάστε περισσότερα...

O Απόστολος(Λάκης) Σάντας στο 1 Δ.Σ Ψυχικού

Του Παναγιώτη Κακουλίδη, Διευθυντή του 1ου Δ.Σ Ψυχικού

Τη Δευτέρα 1η Νοεμβρίου επισκέφθηκε το σχολείο μας ο ήρωας και αντιστασιακός Λάκης(Απόστολος) Σάντας.

Μια μητέρα ενός παιδιού της Ε΄ τάξης αφού μίλησε με τη δασκάλα την κα Γρηγοράτου Εύη και μαζί μου, κανονίστηκε να παραγματοποιηθεί η επίσκεψη.

Έτσι τη Δευτέρα μας ήρθε.

Παρά τα 88 του χρόνια ήταν σε άριστη σωματική και προπάντων πνευματική κατάσταση.Στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων εξιστόρησε σ' ολα τα παιδιά το Σχολείου(τα οποία παρακολουθούσαν με θρησκευτική ευλάβεια),πώς αποφάσισαν από κοινού με τον συναγωνιστή του Μανώλη Γλέζο να κατεβάσουν τη ναζιστική σημαία απ΄τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.

..."Ήμασταν καθισμένοι στο Ζάππειο και στην Ακρόπολη κυμάτιζε η σβάστικα....Ήταν η μέρα που οι Γερμανοί κατέλαβαν όλη την Κρήτη και υπήρχε ένα κύμα νίκης απ' τη μεριά τους και μια θλίψη γιατους Έλληνες.....Σκεφθήκαμε με το Μανώλη να κάνουμε κάτι ώστε να χαλάσουμε το γλέντι τους...Αποφασίσαμε γρήγορα κοιτάζοντας τη σημαία...Πήραμε πληροφορίες απ΄την εγκυκλοπαίδεια "Πάπυρος Λαρούς"για την Ακρόπολη όπου υπήρχε κι ένα σχεδιάγραμμα του περίγυρου και του βραχου, ώστε να δούμε από ποιο σημείο θ' ανεβαίναμε...Το ίδιο βράδυ το κάναμε........................."

Κι αφηγήθηκε επι 45 και πλέον λεπτά το όλο εγχείρημά τους..

Οι ερωτήσεις των παιδιών πολλές.."Δεν φοβηθήκατε;" Απάντηση: "Βεβαίως και φοβόμασταν πάρα πολύ" Σας μάλωσαν μετά οι γονείς σας;"
Απάντηση:"Ο πατέρας μου που ήταν και αξιωματικός του στρατού μου είπε: "Τώρα μας έκαψες αν μαθευτεί'..
"Γιατί το κάνατε αυτό;"
Απάντηση:"Θέλαμε να κάνουμε κάτι για την πατρίδα ώστε να χαμογελάσουν για λίγο οι Έλληνες και να πάρουν θάρρος"...........
.....Πολλές οι ερωτήσεις...

Στο τέλος το αυθόρμητο θερμό χειροκρότημα των 135 παιδιών και των συναδέλφων..

Μετά όλα τα παιδιά στη σειρά να πάρουν αυτόγραφο απ΄το 88χρονο ήρωα.Κι αυτός υπομονετικά, χαμογελαστός υπέγραφε πάνω σε βιβλία και σε πολλές χάρτινες σημαιούλες που ήταν κρεμασμένες και τα παιδιά κρατούσαν σφιχτά στα χέρια τους.

Ήταν πραγματικά μια μοναδική εμπειρία για όλους μας.

Ο Λάκης Σάντας μας φανέρωσε ότι "ήρωας" δε γεννιέται κάποιος, αλλά μπορεί να γίνει ανά πάσα στιγμή ο καθένας από εμας, όταν οι περιστασεις της πατρίδας το απαιτήσουν.Κι αυτό ήταν το μεγάλο δίδαγμα για όλα τα παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα...